Calcium hydroxide (แคลเซียมไฮดรอกไซด์)ปูนขาว (slaked lime)ปูนแผ่น (hydrated lime)ปูนที่ได้จากการเอาปูนสดมาผสมน้ำ

Calcium hydroxide (ชื่อไทย: แคลเซียมไฮดรอกไซด์) สูตรเคมี: Ca(OH)₂ ชื่อสามัญอื่น ๆ:ปูนขาว (slaked lime)ปูนแผ่น (hydrated lime)ปูนที่ได้จากการเอาปูนสดมาผสมน้ำ________________________________________ ข้อมูลทั่วไป รายการ รายละเอียด สูตรโมเลกุล -Ca(OH)₂ ลักษณะ -ผงสีขาว ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น การละลายน้ำ -ละลายได้เล็กน้อยในน้ำ เกิดเป็นสารละลายด่างเรียกว่า น้ำปูนใส (lime water) pH -ประมาณ 12.4 (ในสารละลาย 1%) ไม่ละลายใน -แอลกอฮอล์ และเอทานอล การผลิต :ผลิตโดยการทำปฏิกิริยาระหว่าง แคลเซียมออกไซด์ (CaO) หรือปูนสด กับ น้ำ (H₂O) CaO+H_2 O→Ca(OH)_2+"ความร้อน" ________________________________________ การใช้งานทั่วไปด้าน การใช้งาน เกษตรกรรม -ปรับสภาพดินให้เป็นกลาง ลดความเป็นกรดของดิน อุตสาหกรรมอาหาร -ใช้ทำ น้ำปูนใส สำหรับทำขนมไทย เช่น ฝอยทอง ทองหยิบ อุตสาหกรรมก่อสร้าง -เป็นส่วนผสมของปูนฉาบ ปูนขาว ใช้ทำสีปูน บำบัดน้ำเสีย -ช่วยตกตะกอนโลหะหนัก และปรับค่า pH อุตสาหกรรมเคมี -ใช้เป็นตัวกลางในกระบวนการผลิตสารเคมีอื่น เช่น แคลเซียมซัลไฟต์, แคลเซียมสเตียเรต อุตสาหกรรมยางพารา -ใช้ในการปรับสภาพน้ำยาง และทำให้ยางแข็งตัวดีขึ้น วิธีใช้และอัตราส่วนการใช้ Calcium hydroxide (Ca(OH)₂) – วิธีใช้และอัตราส่วนการใช้ จะขึ้นอยู่กับ “วัตถุประสงค์การใช้งาน” ว่าใช้ใน การเกษตร, บำบัดน้ำ, อุตสาหกรรมอาหาร, หรือ การก่อสร้าง ด้านล่างนี้คือรายละเอียดแยกตามประเภทการใช้งานครับ ________________________________________ 1. การเกษตร (ปรับสภาพดิน / ลดความเป็นกรด) วัตถุประสงค์: ปรับค่า pH ดินที่เป็นกรดให้เหมาะกับการปลูกพืช อัตราใช้: 100–300 กิโลกรัมต่อไร่ (ขึ้นอยู่กับค่าความเป็นกรดของดิน) วิธีใช้: ตรวจค่า pH ดินก่อน (ถ้า pH < 5.5 ควรปรับ) โรยปูนขาวให้ทั่วพื้นที่ ไถคลุกให้เข้ากับดินลึกประมาณ 10–15 ซม. ทิ้งไว้ 7–15 วันก่อนปลูกพืช ตัวอย่าง: ดิน pH 4.5 → ใช้ประมาณ 250–300 กก./ไร่ ดิน pH 5.5 → ใช้ประมาณ 100–150 กก./ไร่ 2. บ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ (เช่น บ่อกุ้ง / บ่อปลา) วัตถุประสงค์: ปรับ pH น้ำ, ฆ่าเชื้อโรค, ลดกลิ่นเหม็น และเพิ่มความกระด้าง ช่วงเตรียมบ่อ: ใช้ 20–40 กิโลกรัมต่อไร่ (ความลึกน้ำ 30 ซม.) โรยทั่วบ่อ แล้วทิ้งไว้ 3–5 วันก่อนปล่อยน้ำใหม่ ช่วงเลี้ยง: ใช้ 10–20 กรัมต่อน้ำ 1 ลูกบาศก์เมตร (m³) ละลายน้ำก่อนสาดรอบบ่อในช่วงแดดอ่อน (เช้า–เย็น) ทำซ้ำทุก 7–15 วัน หรือตามสภาพน้ำ ข้อควรระวัง: ห้ามใส่ขณะมีสัตว์น้ำหนาแน่น หรืออากาศร้อนจัด เพราะอาจทำให้ค่า pH เพิ่มขึ้นเร็วเกินไป________________________________________ 3. อุตสาหกรรมอาหาร (น้ำปูนใส) วัตถุประสงค์: ช่วยให้ผลไม้หรือขนมมีเนื้อกรอบ (เช่น กล้วยแขก, ฟักเชื่อม, ทองหยิบ) อัตราผสม: ปูนขาว 1 ช้อนโต๊ะ ต่อ น้ำสะอาด 1 ลิตร คนให้เข้ากัน ทิ้งไว้ให้ตกตะกอน ใช้เฉพาะ “น้ำใส” ด้านบน (เรียกว่า น้ำปูนใส) วิธีใช้: แช่ผลไม้ 30 นาที – 2 ชั่วโมง แล้วล้างน้ำสะอาดก่อนนำไปปรุง________________________________________ 4. งานก่อสร้าง (ปูนฉาบ / ปูนขาว) ใช้ผสมกับทรายและปูนซีเมนต์ เพื่อให้เนื้อปูนเนียนและจับผิวดีขึ้น อัตราส่วนทั่วไป: ปูนซีเมนต์ : ปูนขาว : ทราย = 1 : 1 : 6 (โดยปริมาตร) ข้อควรระวังทั่วไป ควรเก็บในที่แห้ง ปิดสนิท ไม่ให้โดนความชื้น ห้ามผสมเกินอัตรา เพราะจะทำให้ pH สูงเกินไป หลีกเลี่ยงการสูดดมหรือสัมผัสโดยตรง ตารางอัตราส่วนการใช้ Calcium hydroxide (Ca(OH)₂) การใช้งาน วัตถุประสงค์ อัตราส่วนการใช้ วิธีใช้ หมายเหตุ การเกษตร (พืช) ปรับสภาพดิน ลดความเป็นกรด 100–300 กก./ไร่ โรยให้ทั่วพื้นที่ แล้วไถคลุกเข้ากับดินลึก 10–15 ซม. พักดิน 7–15 วันก่อนปลูก ปริมาณขึ้นกับค่าความเป็นกรดของดิน (pH) ดินกรดจัดมาก (pH < 4.5) ปรับ pH ดินให้อยู่ราว 6–7 250–300 กก./ไร่ ไถคลุก 1 ครั้งก่อนปลูก ตรวจ pH ดินหลังปรับอีกครั้ง บ่อกุ้ง / บ่อปลา (เตรียมบ่อ) ฆ่าเชื้อ ปรับสภาพดินและน้ำ 20–40 กก./ไร่ (น้ำลึก 30 ซม.) โรยทั่วพื้นบ่อ ทิ้งไว้ 3–5 วันก่อนเติมน้ำ ห้ามใส่พร้อมกับปลาหรือกุ้ง บ่อเลี้ยง (ระหว่างเลี้ยง) รักษาค่า pH น้ำ 10–20 กรัม/น้ำ 1 ลบ.ม. ละลายน้ำก่อนสาดรอบบ่อ ช่วงเช้าหรือเย็น ทุก 7–15 วัน ถ้าน้ำขุ่นหรือมีฟองมาก ควรลดปริมาณ อุตสาหกรรมอาหาร (น้ำปูนใส) ทำให้ผลไม้กรอบ / ช่วยให้เนื้อขนมแข็งตัว 1 ช้อนโต๊ะ ปูน ต่อ น้ำ 1 ลิตร คนให้เข้ากัน ทิ้งไว้ตกตะกอน แล้วใช้เฉพาะน้ำใสด้านบน แช่ผลไม้ 30 นาที – 2 ชม. แล้วล้างน้ำก่อนปรุง ตัวอย่างการใช้ในครัวเรือน ทำกล้วยแขก / ฟักเชื่อม / ขนมไทย ใช้น้ำปูนใสที่เตรียมไว้ แช่ของในน้ำปูนใส แล้วล้างน้ำสะอาดก่อนใช้ ห้ามใช้ปูนสดโดยตรงในอาหาร ขนาดบรรจุ 1,2,5,25 กิโลกรัม