ความคิด ความรู้ และอำนาจการเมืองในการปฏิวัติสยาม 2475 (ปกอ่อน)

ความคิด ความรู้ และอำนาจการเมืองในการปฏิวัติสยาม 2475 (ปกอ่อน) ผู้เขียน นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ คำนำสำนักพิมพ์ ไพร่เป็นพื้นยืนเห็นประเด็นชอบ ตามระบอบปาลิเมนต์ประเด็นขำ แม้นนิ่งช้าล้าหลังมิยังทำ จะตกต่ำน้อยหน้าเวลาสาย บทกวีข้างต้น เทียนวรรณ หรือ ต.ว.ส. วัณณาโภ ได้รจนาขึ้นในปี 2448 ในยุคสมัยที่ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ยังเป็นสุดเขตแดนของจินตนาการรูปแบบการปกครองที่เป็นไปได้ของชนชั้นนำสยาม ในขณะนั้น แน่นอนที่สุดผู้ที่บังอาจคิดถึงรูปแบบการปกครองที่ดีกว่า ถ้าหากไม่ถูกทำให้กลายเป็น “คนบ้า” ในสายตาของผู้ปกครองก็จะถูกโซ่ตรวนมาพันธนาการ โชคร้ายเป็นของเทียนวรรณที่ท่านได้รับโทษทัณฑ์ทั้ง 2 ประการ แต่ก็ใช่ว่าความพยายามของเทียนวรรณจะไร้ค่าก็หาไม่ ในบั้นปลายของชีวิตภายหลังจากพ้นโทษ เทียนวรรณขณะนั้นอายุเกือบจะ 70 ปีแล้ว ได้สนทนาวิสาสะกับเด็กมัธยมจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยคนหนึ่ง ซึ่ง ก่อนหน้านั้นได้รับการบอกเล่าจากครูประจำชั้นถึงการเปลี่ยนแปลงการปกครองในประเทศจีนจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นการปกครองแบบสาธารณรัฐในปี 2454 โดยมี ดร.ซุนยัดเซ็นเป็นหัวหน้า เด็กเรียนมัธยมผู้นี้มีความประทับใจในข้อเขียนของเทียนวรรณ เขาได้เดินทางไปหาเทียนวรรณ ที่อาศัยอยู่ที่ตึกแถวบริเวณวัดบวรนิเวศฯ บทสนทนาระหว่างคนต่างรุ่นที่สนใจการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็น อย่างไรบ้าง ยังเป็นปริศนามาจนถึงปัจจุบัน … 16 ปีหลังจากนั้น 24 มิถุนายน 2475 เวลาย่ำรุ่ง ฟ้าได้ผ่าเปรี้ยงลงกลางพระนคร เมื่อนายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา หัวหน้าคณะผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 24 มิถุนายน 2475 ได้อ่านประกาศของคณะราษฎร ประณามระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์อย่างรุนแรง พร้อมทั้งเสนอรูปแบบการปกครองใหม่ที่ให้กษัตริย์ “อยู่ใต้กฎหมายธรรมนูญการปกครองแผ่นดิน” และให้มีสภาที่จะเป็นที่ปรึกษาหารือกัน โดยผู้เขียนคำประกาศคณะราษฎรฉบับดังกล่าวคือคนเดียวกันกับเด็กมัธยมจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยคนนั้น ซึ่งก็คือนายปรีดี พนมยงค์ บ่ายโมงเศษของวันเดียวกัน ณ พระที่นั่งอนันตสมาคมที่คณะผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองได้ใช้เป็นกองบัญชาการ นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา หัวหน้าคณะผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 24 มิถุนายน 2475 ได้กล่าวต่อร้อยเอก ขุนทวยหาญพิทักษ์ หัวหน้า “คณะพรรค ร.ศ. 130” ผู้ที่ล้มเหลวในความพยายามเปลี่ยนแปลงการปกครอง 20 ปีก่อนหน้านั้นว่า ถ้าไม่มีคณะคุณ ก็เห็นจะไม่มีคณะผม ! กระแสความต่อเนื่องทางประวัติศาสตร์ที่หลอมรวมมาเป็น “เหตุการณ์ 24 มิถุนา” นั้นได้ชี้ให้เห็นเป็นอย่างดีว่า สิ่งที่เกิดขึ้นมิได้เป็นเพียง “ละครการเมือง” ที่เริ่มและจบภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงของเช้าวันนั้น หากแต่ “เหตุการณ์ 24 มิถุนา” เป็นความจำเป็นทางประวัติศาสตร์ของการเคลื่อนไหวทางการเมืองทั้งกระบวนการ แต่อย่างที่รับรู้กันในปัจจุบันว่า ความรู้เกี่ยวกับเหตุการณ์ 24 มิถุนาเป็นไปอย่างหลากหลาย ซึ่งในความหลากหลายนั้นมี “อำนาจการเมือง” ในแต่ละยุคมาเป็นโครงครอบ ดังนั้น การที่จะทำความเข้าใจ “ความคิด” ที่จะนำไปสู่ “เหตุการณ์ 24 มิถุนา” จนเป็น “ความรู้” ที่สั่งสมมาในปัจจุบันนั้น ต้องเข้าใจด้วยว่ามี “อำนาจการเมือง” ใดบ้างมากำหนด การจัดพิมพ์ ความคิด ความรู้ และอำนาจการเมืองในการปฏิวัติสยาม 2475 ซึ่งเป็นการรวบรวมงานเขียนของนครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับ “เหตุการณ์ 24 มิถุนา” ในแง่มุมต่างๆ ในระหว่าง พ.ศ. 2525-2533 ขึ้นใหม่หลังจากที่สถาบันสยามศึกษา สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย ได้จัดพิมพ์ขึ้นเป็นครั้ง แรกใน พ.ศ. 2533 นั้น สำหรับการพิมพ์ในครั้งนี้ทางผู้เขียนและสำนักพิมพ์ ฟ้าเดียวกัน ได้ปรับปรุงและ แก้ไขข้อผิดพลาดบางส่วนจากการจัดพิมพ์ในครั้งแรก นอกจากนี้ยังได้นำบทสัมภาษณ์ เรื่อง “เหตุแห่งการปฏิวัติสยาม 2475” ของนครินทร์ มาเป็นภาคผนวกของหนังสือเล่มนี้ พร้อมกับทำดรรชนีและบรรณานุกรมรวมด้วย สำหรับมูลเหตุของการจัดพิมพ์ ความคิด ความรู้ และอำนาจการเมืองในการปฏิวัติสยาม 2475 เป็นครั้งที่ 2 เนื่องจากสำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกันเห็นว่างานชิ้นนี้มิได้ เป็นเพียงหนังสือรวมบทความเท่านั้น หากแต่งานชิ้นนี้เป็นการนำเสนอการศึกษา “เหตุการณ์ 24 มิถุนา” โดยมีจุดมุ่งหมาย และวิธีการศึกษาที่แน่ชัดคือการเผยให้เห็นว่า ความคิด ความรู้ และอำนาจการเมืองที่ควบคุมความรับรู้เกี่ยวกับ “เหตุการณ์ 24 มิถุนา” นั้นมีอะไรบ้าง ทำงานอย่างไร ส่วนการตีความ/ช่วงชิงความหมายเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้คงจะเป็นหน้าที่ของผู้อ่านดังที่ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้กล่าวไว้ว่า ผมขอยืนยันว่า ในชั่วชีวิตเรา บางทีลูกเราด้วย จะต้องรบกันไปอีก และแย่งกันในระบอบเก่ากับระบอบใหม่นี้…[1] สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน 2546 [1]ดู “ภาคสุนทรพจน์ เรื่อง คำอภิปรายของนายกรัฐมนตรีกล่าวแต่มวลสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ณ สภาผู้แทนราษฎร เกี่ยวแก่ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมบทฉะเพาะกาล พุทธศักราช 2483 เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2483,” ใน ข่าวโฆษณาการ ปีที่ 3 ฉบับที่ 6 (2483) : 1460-71.