โบราณคดีกรุงธนบุรี สำนักพิมพ์มติชน Matichonbook

จากทะเลตมสู่กรุงธนบุรีบางกอก ธนบุรี ไม่ได้ถือกำเนิดขึ้นอย่างฉับพลันทันที แต่พัฒนาอย่างค่อยเป็นค่อยไปจากผืนแผ่นดินทะเลตมธรรมชาติ สู่การตั้งถิ่นฐานของผู้คนปรับผสานจนก่อกำเนิดวิถีชีวิต ชุมชน สังคม วัฒนธรรมจนกลายเป็นเมืองธนบุรี กรุงธนบุรี รากฐานของกรุงเทพฯ หากไม่มีธนบุรี ก็ไม่มีกรุงเทพฯ สำรวจหลุมขุดค้น ตามหาร่องรอยเมืองโบราณธนบุรี นับตั้งแต่ก่อนขุนคลองลัดบางกอก ก่อน พ.ศ. 2077, การสร้างป้อมฝรั่งเศสที่เมืองธนบุรี, กรุงธนบุรี, และฝั่งธนบุรีของกรุงเทพฯ สืบหาพัฒนาการของเมืองที่ไม่เคยร้างผู้คนผ่านหลักฐานโบราณคดีและเอกสารประวัติศาสตร์ ตามหาฐานรากความเป็นมาของเมืองกรุงเทพฯ และรากฐานสังคมวัฒนธรรมคนกรุงเทพฯ อันมีพัฒนาการสืบเนื่องมาจากเมืองธนบุรีโบราณ และเติมประวัติศาสตร์บทใหม่ของผู้คนในมหานครแห่งนี้ ภาพประกอบสวยงาม 4 สี 1 โบราณคดี ในบริบทเมือง “เมือง” ในงานโบราณคดี องค์ประกอบเมือง กระบวนการกลายเป็นเมือง วิวัฒนาการเมือง การตั้งถิ่นฐานของคนในอดีต 2 ข้อสันนิษฐาน “เมืองธนบุรี” ขอบเขต “ธนบุรี” ภูมิศาสตร์ “แม่น้ำเจ้าพระยา” ข้อสันนิษฐานเรื่องเมืองธนบุรี 3 สืบค้นจากเอกสารประวัติศาสตร์ ภูมิลักษณ์ “ธนบุรี” ธนบุรี หรือบางกอก ธนบุรี ก่อนขุดคลองลัดบางกอก(ก่อน พ.ศ. 2077) ธนบุรี ช่วงขุดคลองลัดบางกอกถึงก่อนสมัยสมเด็จพระนารายณ์(หลัง พ.ศ. 2077-2198) ธนบุรี สมัยสมเด็จพระนารายณ์ถึงเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2199-2310) กรุงธนบุรี สมัยธนบุรี (พ.ศ. 2310-2325) ธนบุรี สมัยต้นรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. 2325-2394) 4 สำรวจหาร่องรอยบนพื้นดิน หลักการสำรวจหาหลักฐานทางโบราณคดีบนพื้นดิน ข้อสังเกตบางประการ แม่น้ำลำคลอง เส้นทางสัญจรโบราณ ร่องรอยชุมชนธนบุรีโบราณช่วงก่อนขุดคลองลัดบางกอก (ก่อน พ.ศ. 2077) ร่องรอยเมืองธนบุรีโบราณ ช่วงขุดคลองลัด ถึงก่อนสมัยสมเด็จพระนารายณ์ (หลงั พ.ศ. 2077-2198) ร่องรอยเมืองธนบุรี สมัยสมเด็จพระนารายณ์ถึงเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2199-2310) ร่องรอยกรุงธนบุรี สมัยธนบุรี (พ.ศ. 2310-2325) ร่องรอยธนบุรี สมัยต้นรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. 2325-2394) 5 ขุดค้นใต้ดิน กำแพงกรุงธนบุรีและคลองคูเมืองที่ปากซอยอิสรภาพ 44 กำแพงเมืองกรุงธนบุรีและคลองคูเมืองที่อนุสาวรีย์สหชาติ ป้อมวิไชยเยนทร์ฝั่งธนบุรีที่กองทัพเรือ ป้อมวิไชยเยนทร์ฝั่งพระนครที่มิวเซียมสยาม ผู้คนสมัยอยุธยาตอนปลายที่สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินสนามไชย คน เรือไม้ และป้อมมุมเมืองกรุงธนบุรีที่โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ป้อมป้องปัจจามิตรที่สำนักงานเขตคลองสาน วัดน้อยทองอยู่ วัดร้างโบราณเชิงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า ประมวลหลักฐานทางโบราณคดี 6 ธนบุรี ในบริบทโบราณคดีเมือง ทะเลตม แรกกำเนิดธนบุรีบางกอก ถิ่นฐานของชุมชนเกษตรกรรมริมแม่น้ำเจ้าพระยาสายเดิมช่วงก่อนการขุดคลองลัดบางกอก (ก่อน พ.ศ. 2077) การกลายเป็นเมืองธนบุรีโบราณในตำบลบางกอก ช่วงหลังการขุดคลองลัดบางกอกถึงก่อนการตั้งป้อมเมืองบางกอก (พ.ศ. 2077-2198) เมืองธนบุรีใหม่ภายใต้ฝรั่งเศสช่วงสร้างป้อมเมืองบางกอกถึงศึกพม่าเข้าเมือง(พ.ศ. 2199-2310) กรุงธนบุรี ศูนย์รวมการเมืองการปกครองแห่งใหม่(พ.ศ. 2310-2325) ฝั่งธนบุรี แหล่งรวมความหลากหลายทางวัฒนธรรม(พ.ศ. 2325-2394)