ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ : วิวัฒนาการรัฐไทย

ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ : วิวัฒนาการรัฐไทย ผู้เขียน : กุลดา เกษบุญชู มี้ด จำนวนหน้า : 464 หน้า ขนาด : 16.4 x 23.9 ซม. รูปแบบ: ปกอ่อน(P) 9786167667782 ฟ้าเดียวกัน ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ : วิวัฒนาการรัฐไทย เป็นหนังสือชุดสยามพากษ์ลำดับที่ 4 ของสำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน แปลจาก The Rise and Decline of Thai Absolutism ตีพิมพ์ครั้งแรก ค.ศ. 2004 โดยสำนักพิมพ์ RoutledgeCurzon ซึ่งปรับปรุงมาจากวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกของผู้เขียนที่ SOAS มหาวิทยาลัยลอนดอน งานชิ้นนี้ศึกษาประวัติศาสตร์การเปลี่ยนผ่านของรัฐไทยในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ช่วงศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 อะไรคือแรงผลักดันเบื้องหลังการเกิดรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ของไทย และเหตุใดมันจึงเสื่อมลงในเวลาเพียงชั่วศตวรรษ คือคำถามสำคัญของหนังสือเล่มนี้ ผู้เขียนอาศัยทฤษฎีของวอลเลอร์สไตน์ (Immanuel Wallerstein) โบรเดล (Fernand Braudel) และคนอื่นๆ ซึ่งโยงบทบาทของระบบทุนนิยมโลกกับพัฒนาการของรัฐในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มาใช้วิเคราะห์การเปลี่ยนรูปแบบรัฐไทยจากรัฐศักดินามาเป็นรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และได้ให้คำอธิบายที่แตกต่างไปจากงานศึกษาอื่น หนังสือเล่มนี้ยังพยายามแสดงให้เห็นว่า ในกระบวนการสร้างรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์นั้นได้มีการหว่านเพาะเมล็ดพันธุ์ที่จะทำลายระบอบในตัวมันเองลง โดยเฉพาะการสร้างระบบราชการสมัยใหม่อันเป็นกลไกที่ทรงประสิทธิภาพในการทำงานของรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ หากแต่กลับกลายเป็นกลไกที่กลืนกินตัวเอง สิ่งนี้สะท้อนจากความไม่พอใจภายในระบบราชการที่ก่อตัวและปะทุขึ้นจนนำมาสู่เหตุการณ์กบฏ ร.ศ. 130 นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงรูปแบบของสมบูรณาญาสิทธิราชย์ในสังคมสมัยใหม่ที่วิวัฒน์ไปอย่างเป็นพลวัต และถึงแม้ว่างานศึกษานี้จะจบลงที่เหตุการณ์กบฏ ร.ศ. 130 อันเป็นความพยายามครั้งแรกของการท้าทายระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ แต่เราสามารถอาศัยงานชิ้นนี้เป็นฐานคิดในการวิเคราะห์ความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในสมัยต่อมา และการกลับมามีอำนาจของขบวนการอนุรักษนิยมในปัจจุบัน ที่สำคัญคือ การค้นคว้าหลักฐานเอกสารชั้นต้นมากมายของผู้เขียนเพื่อตอบคำถามดังกล่าวทำให้หนังสือเล่มนี้มีพลังในคำอธิบาย หนักแน่นด้วยข้อมูลรองรับ และ ปลุกให้เรื่องราวประวัติศาสตร์ในสองแผ่นดิน (รัชกาลที่ 5 และ 6) ที่นอนรอในหอจดหมายเหตุมีชีวิตชีวาขึ้นมา วิธีวิทยาในงานศึกษานี้จึงน่าจะเป็นต้นแบบของการทำงานวิชาการไทยศึกษาต่อๆ มาได้ สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกันภูมิใจที่ได้รับเกียรติให้จัดพิมพ์หนังสือเล่มสำคัญนี้ และขอขอบคุณอาจารย์กุลลดา เกษบุญชู มี้ด ที่ได้กรุณาตรวจทานเนื้อหาฉบับแปลโดยละเอียด รวมถึงแก้ไข/ขยายความบางส่วนเพิ่มเติมจากฉบับภาษาอังกฤษ อนึ่ง หนังสือเล่มนี้มีส่วนขยายเพิ่มเติมจากต้นฉบับอยู่บ้าง เพื่อความถูกต้องและความเข้าใจยิ่งขึ้น อาทิ การเพิ่มเติมเชิงอรรถโดยพยายามกลับไปหาตัวบทภาษาไทยของเอกสารที่อ้างอิงไว้ในต้นฉบับให้มากที่สุดเท่าที่ทำได้ นอกจากนี้ยังได้เพิ่มเติมภาคผนวกซึ่งคัดลอกจากเอกสารชั้นต้นชิ้นสำคัญ เพื่อขยายความเข้าใจความคิดของชนชั้นนำในสยามเวลานั้น เป็นต้นว่า บันทึกการมาเยือนสยามเป็นครั้งแรก ของเซอร์แอนดรูว์ คลาร์ก ที่มีการแปลเป็นไทยในวาระนี้ ควรกล่าวด้วยว่ายศและบรรดาศักดิ์ของบุคคลที่ปรากฏในเรื่องยึดตามช่วงเวลา ณ ขณะนั้น ยกเว้นในกรณีที่กล่าวถึงโดยไม่ระบุเวลาจะยึดตามยศสุดท้าย ทั้งนี้ได้จัดทำนามานุกรมบุคคลสำคัญที่ปรากฏในเล่มเพื่อความสะดวกในการค้นหาโดยสังเขป สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกันหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือเล่มนี้จะเป็นหลักหมายหนึ่งของการทำความเข้าใจวิวัฒนาการรัฐไทยผ่านระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ด้วยมุมมองเปรียบเทียบกับรัฐในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วยแว่นความคิดและอุดมการณ์ของชนชั้นนำสยาม ผ่านเอกสารหลักฐานแห่งยุคสมัยมากมาย เพื่อที่เราจะได้เห็นมิติต่างๆ ของการเปลี่ยนผ่านรัฐไทยจากรัฐศักดินามาสู่รัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ กระทั่งมาสู่รัฐชาติสมัยใหม่อย่างครอบคลุมรอบด้าน สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน ดรรชนี