หนังทดลอง EXPERIMENTAL FILM โดย จักรวาล

ภาพยนตร์เป็นศิลปะรูปแบบหนึ่งที่หยิบยืมรูปแบบศิลปะ ในทุกแขนงมาผสมผสานกัน จุดมุ่งหมายของหนังสือเล่มนี้คือการให้ข้อมูลเชิงประวัติศาสตร์ของ ‘ภาพยนตร์ทดลอง’ หรือ ‘หนังทดลอง’ ซึ่งเจาะจงเฉพาะประเภทของภาพยนตร์ที่แยกตัวออกจากภาพยนตร์ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการค้า หรือแม้แต่ในส่วนของภาพยนตร์ ‘Art House Cinema’ ซึ่งปัจจุบันถือเป็นประเภทของภาพยนตร์ (Genre) อีกแบบหนึ่ง ผู้เขียน ให้ความสนใจงานภาพเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นนอกเหนือจากภาพยนตร์กระแสหลัก รวมถึงชายขอบของภาพยนตร์กระแสหลักที่มักผสมผสานความคิดของผู้กำกับ เช่น วิม เวนเดอส์ (Wim Wenders, ค.ศ. 1945-ปัจจุบัน) หรือ เดวิด ลินช์ (David Lynch, ค.ศ. 1946-ปัจจุบัน) ภาพยนตร์บางเรื่องของพวกเขาถูกจัดอยู่ในกลุ่มภาพยนตร์ทดลอง (ซึ่งต่อไป ผู้เขียนขอใช้คำเรียกอย่างสั้นว่า ‘หนัง’ แทนคำว่า ‘ภาพยนตร์’ ตามความเหมาะสม) อย่างไรก็ตาม ขอบเขตการศึกษา ของหนังสือเล่มนี้ไม่ได้ขยายไปไกลเช่นนั้น แต่มุ่งศึกษางาน หนังทดลองในฐานะหนังทางเลือกที่อยู่มุมตรงกันข้ามกับหนังกระแสหลักในอุตสาหกรรมโดยเฉพาะ ในช่วงครึ่งศตวรรษแรกของประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ ศิลปะ การทดลอง และอุตสาหกรรมภาพยนตร์เกิดขึ้นและพัฒนาไปพร้อมกันอย่างไร้ขอบเขต หลังจากกระแสโลกาภิวัตน์ ด้านการสื่อสารและความทรงพลังของสื่อทำให้ภูมิทัศน์สื่อภาพยนตร์เปลี่ยนแปลงไป และในทุกขั้นตอนการเปลี่ยนแปลง นั้นจะมีผลงาน ‘หนังทดลอง’ หรือ ‘หนังแนวอาว็อง-การ์ด’ เกิดขึ้นเสมอ ดังนั้น นิยามของ ‘หนังทดลอง’ หรือ ‘หนัง อาว็อง-การ์ด’ จึงมีหลายนิยามในแต่ละบริบทที่แตกต่างกัน หนังสือเล่มนี้อาศัยแหล่งข้อมูลจากหลายแห่งในการฉายภาพรวม การให้คำนิยาม และการพยายามอธิบายหนังทดลอง โดยใช้การเรียงลำดับตามช่วงเวลาและเหตุการณ์สำคัญในภูมิภาคต่าง ๆ เป็นเนื้อหาหลัก เนื้อหาส่วนแรกจะแบ่งเป็นข้อมูลทางประวัติศาสตร์ และเนื้อหาส่วนท้ายเป็นการคัดเลือกผลงานศิลปะที่ใช้สื่อภาพเคลื่อนไหวเข้าไปเกี่ยวข้องที่ผู้เขียนเห็นว่าเป็นผลงานชิ้นสำคัญที่อาจจะกลายเป็นหมุดหมายของประวัติศาสตร์ศิลป์ในอนาคต อย่างไรก็ตาม การเลือกที่จะกล่าวถึงหรือยกเว้นงานศิลปะบางกลุ่มหรือหนังบางเรื่องเป็นการคัดเลือกโดยผู้เขียนเอง ซึ่งยังมีหนังทดลองอีกมากมายหลายแขนงที่ไม่ได้ถูกรวบรวมไว้ในหนังสือเล่มนี้ ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะสามารถศึกษาและรวบรวมเนื้อหาเพิ่มเติมในโอกาสต่อไป