หนังสือ เชื้อโรค ร่างกาย และรัฐเวชกรรม ของ ทวีศักดิ์ เผือกสม

เข้าเล่มปกอ่อนจำนวน 380 หน้า หนังสือเล่มนี้มุ่งแสดงให้เห็นถึงการก่อตัว/การสถาปนาของระบบความรู้ทางการแพทย์สมัยใหม่ในสังคมไทย ตลอดจนกระบวนการที่การแพทย์สมัยใหม่ของตะวันตกกลายเป็นเครื่องมือของอำนาจรัฐไทยทั้งในแง่ความคิด โครงสร้าง สถาบัน และนโยบาย กล่าวโดยสรุป ต้องการแสดงให้เห็นว่าเชื้อโรคได้สร้างชาติขึ้นมาได้อย่างไร หรือการควบคุมเชื้อโรคกลายเป็นเครื่องมือในการสร้างวินัยให้แก่พลเมืองของชาติได้อย่างไร ความคิดในเรื่องเชื้อโรคดังกล่าวได้เดินทางเข้ามาในสังคมไทยพร้อมกับโรคระบาดซึ่งแพร่กระจายตัวออกไปอย่างรวดเร็วตามเส้นทางและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีการคมนาคม ในด้านหนึ่งความคิดเรื่องเชื้อโรคได้กลายเป็นรากฐานทางความคิดสำคัญให้กับรัฐในการดิ้นรนต่อสู้กับ ศัตรูที่มองไม่เห็น และในอีกด้านหนึ่งก็ได้กลายเป็นเหตุผลในการสร้างความชอบธรรมในการเข้าไปควบคุมดูแลร่างกายของพลเมือง ซึ่งมีเป้าหมายสูงสุดเพื่อให้สร้างพลเมืองที่มีสุขภาพพลามัยที่เข้มแข็ง ใช้ชีวิตอย่างมีเหตุผล และมีอรรถประโยชน์สูงสุดในทางการผลิต โดยมีโรงพยาบาลเป็นกลไกทางความรู้และทางอุดมการณ์สำคัญที่ทำให้ความคิดเรื่องการจัดการกับร่างกายของพลเมืองมีความเป็นไปได้ สารบัญ - กำเนิด "เชื้อโรค" : ความรู้ทางการแพทย์ "ก่อนสมัยใหม่" ของตะวันตกในสังคมไทย - "สรรพเยิมไมโคร๊บ" : ว่าด้วยเชื้อโรคหนูและยุงในประวัติศาสตร์สังคมไทย - เรือนร่างที่ถูกทำให้เชื่องแล้ว : พลเมือง, สถาบันความรู้, รัฐเวชกรรม และโครงการร่างกาย - รัฐเวชกรรม : จากโรงพยาบาลสู่โครงการสาธารณสุขมูลฐาน - บทสรุป - คำสัญญาของกิเลส : การเมืองเรื่องสุขภาพกับวาทกรรมของศีลธรรมในช่วงทศวรรษ 2490-2550