พระธรรมบทแปลยกศัพท์ โดย พระราชศิริธรรมเมธี

แปลยกศัพท์ โดย พระศรีปริยัติโมลี (นิยม ยามเทโว ปธ.9 .,พ.ม., ศษ.บ) ยกศัพท์เล่ม 1- 4 อดีตอาจารย์ใหญ่สำนักเรียนวัดราชนัดดา วรวิหาร กรุงเทพมหานคร ยกศัพท์เล่ม 1- 4 เป็นหนังสือที่ช่วยให้นักเรียนที่เรียนในชั้น ประโยค ๑-๒ ในเรื่องของรูปศัพท์ หรือบทในประโยคนั้น ๆ เพราะเท่าที่สังเกตมาก็พบว่า นักเรียนส่วนมากจะบกพร่องทางด้านรูปศัพท์ หรือบท ที่เพิ่มเข้ามาแปลเพื่อให้ได้ความ การแปลโดยยกศัพท์การแปลยกศัพท์ คือการยกเอาศัพท์ภาษาบาลีทีละศัพท์ หรือหลาย ๆ ศัพท์หลาย ๆ บท หรือบางทีต้องยกมาหมดทั้งประโยค แล้วนำมาแปลเป็นภาษาไทยเพื่อให้ได้เนื้อควงามที่สมบูรณ์ และสามารถเข้าใจได้ ซึ่งการยกศัพท์บาลีขึ้นมาแปลโดยวิธีการดังกล่าวนี้ขึ้นอยู่กับอำนาจของเนื้อความที่บังคับให้แปล หรือความเกี่ยวเนื่องกันของศัพท์เป็นประการสำคัญ ทั้งนี้ จุดประสงค์ก็เพื่อต้องการให้นักศึกษาได้รู้และเข้าใจในความหมายของศัพท์ หรือประโยคนั้น ๆ ว่าเมื่อแปลเป็นภาษาไทยออกมาแล้ว ใจความว่าอย่างไร หรือกล่าถึงเรื่องอะไร โดยวิธีการแปลให้เห็นความสัมพันธ์ของศัพท์ หรือบทในประโยคนั้นๆ ในบาลีการแปลยกศัพท์ จะไม่แปลไปตามลำดับของศัพท์บาลีที่ท่านเรียงเอาไว้ในหนังสือพระธรรมบทภาษาบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประโยคที่อยู่ในรูปของคาถา ซึ่งไม่สามารถจะวางศัพท์บาลีไว้ได้ครบทุกตัว เพราะในคาถานั้น ต้องวางศัพท์บาลีให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์อยู่หลายประการด้วยกันต่างโดยความยากง่ายของการแต่งฉันท์นั้นๆ เวลาแปลนักศึกษาโยกศัพท์ที่ไม่มีอยู่ในหนังสือขึ้นมาแปลเอง เพื่อให้ได้เนื้อความที่ถูกต้องและสมบูรณ์ทุกประการ หนังสือประกอบการเรียนที่เป็นประโยชน์ และเป็นที่น่าสนใจสำหรับนักเรียน และน่าจะเป็นคู่มือประกอบการสอนของครูได้เป็นอย่างดี