ต้นมะรุม เป็นพืชยืนต้น ยอดอ่อน ใบอ่อน ดอกและฝักอ่อนใช้ปรุงอาหาร เมล็ดจากฝักแก่ใช้ยาสมุนไพร

แม้จะเป็นพืชยืนต้นที่คนรู้จักกันมานาน แต่สำหรับมะรุมของครัวไทยโบราณก็ดูเหมือนจะมีแต่เอาฝักแก่มาแกงส้มหรือต้มขูดเอาเนื้อฝักกินเป็นน้ำพริกเพียงเท่านั้น จนกระทั่งเมื่อราวสิบกว่าปีที่แล้ว ที่มีการเผยแพร่สรรรพคุณด้านการเป็นแหล่งโปรตีนและวิตามินเอที่สำคัญของมะรุมตลอดจนการออกฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระจากสารที่มีในใบและเมล็ดแก่ จึงทำให้ราคามะรุมถืบตัวสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ นอกจากฝักแก่ซึ่งให้รสชาติหวานเฉพาะตัวเมื่อสุกในน้ำแกงส้มแล้ว ฝักอ่อนกินดิบและลวกสุกได้อร่อยเหมือนฝักแคหรือถั่วฝักยาว ดอกมะรุมก็กินกับผักลวกหรือใส่แกงส้มได้รสชาติดี ยอดและใบอ่อนมะรุมทั้งกินสดและลวก แกงจืดแกงส้มได้อร่อย ในแอฟริกานิยมตากแห้ง บดเป็นผงสีเขียวโรยอาหารได้ทุกชนิด เป็นแหล่งวิตามินเอที่สำคัญมาก เมล็ดแก่ถ้ากะเทาะเปลือกบางๆ สีน้ำตาลออก ก็เป็นลูกอมรสหวานชุ่มคอของคนโบราณ หรือใส่ในต้อมเปอะแกงอ่อมบางชนิดได้รสหวานลึกๆ ทำนองเดียวกันกับใส่ใบหม่อน ดังนั้นจึ้งใช้เป็นเครื่องปรุงรสหวานกลมกล่อมได้ดี ถ้าควบคุมปริมาณให้เหมาะสม ไม่ใส่มากเกินไป