หนังสือ ชลารักษ์บพิตร/สถิตสายขัตติยราช/ธำรงรัฐกษัตรา สำนักพิมพ์: มติชน/matichon

พื้นที่บริเวณที่ราบลุ่มน้ำเจ้าพระยามีชุมชนเมืองตั้งอยู่ ซึ่งชุมชนเมืองเหล่านั้นนักวิชาการบางคนจะเรียกว่า สังคมเมืองน้ำ เนื่องจากเป็นพื้นที่บริเวณที่ราบลุ่มน้ำเจ้าพระยา น้ำมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับวิถีชีวิตและวิถีการผลิตของผู้คนในสังคมเป็นอย่างมาก ด้วยเหตุนี้การจัดการน้ำจึงเป็นพันธกิจหนึ่งของผู้ปกครองในดินแดนลุ่มน้ำเจ้าพระยา จะเห็นได้ว่าพระมหากษัตริย์ในสมัยกรุงศรีอยุธยาและรัตนโกสินทร์ได้ประดิษฐ์คิดค้นวิธีการต่างๆ เพื่อมาจัดการน้ำ ไม่ว่าจะเป็นในเชิงพิธีกรรม เช่น พิธีเสี่ยงทาย พิธีขอฝน พิธีขอขมาพระแม่คงคา พิธีไล่น้ำ ฯลฯ หรือในเชิงปฏิบัติ เช่น การขุดคลอง การสร้างประตูน้ำและเหมืองฝาย ไปจนถึงการใช้วิทยาการความรู้จากตะวันตก โดยการจัดการน้ำของพระมหากษัตริย์ในสมัยกรุงศรีอยุธยาและรัตนโกสินทร์นั้น มีความสัมพันธ์อย่างมากกับความชอบธรรมและอำนาจทางการเมืองของผู้ปกครอง โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เป็นหนึ่งในพระมหากษัตริย์ที่มีบทบาทด้านการจัดการน้ำโดดเด่นมาก โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของพระองค์หลายโครงการเกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำ และด้วยพระราชกรณียกิจของพระองค์เช่นนี้เองที่นำมาซึ่งพระราชอำนาจนำเหนือสังคมไทย คำนำผู้เขียน1 ความสัมพันธ์ระหว่างพระมหากษัตริย์กับสังคม เมืองน้ำ ในประวัติศาสตร์ไทยความสำคัญและสมมติฐานของหนังสือสถานภาพองค์ความรู้และการเชื่่อมโยงประเด็นศึกษา2 สังคม เมืองน้ำ ในเขตลุ่มน้ำเจ้าพระยาและพระมหากษัตริย์ผู้เสด็จฯ มาใน ฤดูน้ำทุ่งน้้ำท่วม ในเขตลุ่มน้้ำเจ้าพระยารัฐ อาณาจักร และผู้คนแห่งสังคม เมืองน้ำ จากกรุงศรีอยุธยาสู่กรุงเทพฯจาก เทวราชา สู่ ธรรมิกราชาธิราช และพระมหากษัตริย์ผู้เสด็จฯ มาใน ฤดูน้ำ3 เทคโนโลยีและวิธีวิทยาในการบริหารจัดการน้ำสมัยจารีตถึงต้นรัตนโกสินทร์น้ำ กับพระราชพิธีเพื่่อการบูรณาการรัฐ ละสังคมสมัยจารีตอาสยุชพิธี: แข่งเรือเสี่ยงทายความอุดมสมบูรณ์ของบ้านเมืองจองเปรียงลดชุดลอยโคม: ความต่อเนื่องของพิธีกรรมหลวงสู่ประเพณีราษฎร์กับความเชื่อเรื่องการเกื้อกููลต้นข้าวในนาไล่เรือ-ไล่น้ำ: การ ปราบน้ำ ด้วยกฤษฎาภินิหารของพระมหากษัตริย์พระราชกรณียกิจว่าด้วยการบริหารจัดการน้ำที่่สะท้อนภาพ มนุษยนิยม และ เหตุผลนิยม สมัยต้นรัตนโกสินทร์4 ชลประทานหลวงสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์การขุุดคลองกับกระบวนการเปิดพื้นที่่นา พ.ศ. 2398-2440จาก โครงการรังสิต ถึง โครงการป่าสักใต้ เทคโนโลยีสมัยใหม่ในการบริหารจัดการน้ำสมัยสมบููรณาญาสิทธิราชย์5 พระราชอำนาจนำ กับ การบริหารจัดการน้ำ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุุลยเดชพระราชอำนาจนำ ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชพระราชอำนาจนำ บนเส้นทางลอยฟ้าโครงการขนาดใหญ่ด้านการบริหารจัดการน้ำยุุคสมัยแห่งการพัฒนาที่ยังไม่ปรากฏ พระราชอำนาจนำการบริหารจัดการน้ำในมิติ พระราชอำนาจนำภาพสะท้อนพระราชอำนาจนำในโครงการเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์และเขื่่อนขุนด่านปราการชล6 บทสรุุปบรรณานุุกรม