"มอง" ไม่ได้แปลว่า "เห็น" Ways of Seeing

ชื่อหนังสือ : "มอง" ไม่ได้แปลว่า "เห็น" Ways of Seeing ผู้เขียน : จอห์น เบอร์เกอร์ (John Berger) ผู้แปล : รติพร ชัยปิยะพร สำนักพิมพ์ : Sophia จำนวนหน้า : 184 หน้า Way of Seeing เป็นหนังสือวิพากษ์ศิลปะขึ้นหิ้งที่จอห์น เบอร์เกอร์ นักวิจารณ์ ศิลปะระดับตำนาน จะพาคุณสำรวจวิถีแห่งการมองเห็นที่แตกต่างในแต่ละบุคคล ผ่านผลงานศิลปะตั้งแต่ยุคภาพวาดไปจนถึงสื่อโฆษณา ความลุ่มลึก และการกระ ตุกต่อมคิดในแง่มุมต่างๆ ทำให้หนังสือเล่มนี้กลายเป็นแบบเรียนและเอกสารอ้าง อิงที่วงการศิลปะทั่วโลกต้องศึกษา และในปี 2022 ที่ฉบับภาษาไทยได้ตีพิมพ์ก็ เป็นวาระครบรอบ 50 ปีของหนังสือเล่มนี้พอดี จอห์น เบอรเกอร์ ชี้ให้เราเห็นวิถีการมองอันหลากหลาย ต่อให้เราและคนอื่นจะมอง ภาพเดียวกัน แต่ภาพที่สะท้อนในสมองย่อมแตกต่างไปตามประสบการณ์ การเรียนรู้ หรือสภาพแวดล้อมของแต่ละคน เกิดความหมายที่ทวีคูณ และความจริงใจเวอร์ชัน ต่างๆ อยู่ที่ว่าเราจะเชื่ออะไร จอห์น เบอร์เกอร์ ยังวิพากษ์งานศิลปะในมิติทางการเมืองและลำดับชั้นทางสังคม ไม่ว่าจะเป็นบทบาทของภาพวาดที่ถูกยกย่องเป็นสินทรัพย์เลอค่าที่สงวนไว้เฉพาะ ชนชั้นสูง การวาดภาพโป๊เปลือยของสตรีราวกับเป็นวัตถุทางเพศให้บุรุษแสดงอำนาจ เหนือกว่า หรือขนบภาพวาดสีน้ำมันที่มักใช้เพื่อโอ้อวดความมั่งคั่งของผู้เป็นเจ้าของ หนังสือเล่มนี้ยังตีความสื่อโฆษณาที่เชื่อมโยงโดยตรงกับระบบทุนนิยม โดยทำหน้าที่ ชักจูงชั้นกลางให้รู้สึกไม่พอใจสภาพปัจจุบัน และกระหายอยากได้สินค้าหรือผลิตภัณฑ์ ที่นำเสนอ เพื่อหวังจะมีชีวิตที่ดีขึ้น ซึ่งส่วนมากก็เป็นความเพ้อฝันที่เกินจริง การอ่านหนังสือเล่มนี้ไม่ต่างกับการเดินท่องไปยังพิพิธภัณฑ์ศิลปะหลากหลายยุคใหม่ ที่เราจะได้ละเลียดชมผลงานพร้อมตีความภาพที่เห็น ซึ่งสะท้อนถึงวิถีมองโลกที่กว้าง ขึ้น รวมถึงวิถีที่เรามองสะท้อนตัวเองด้วย